Doorwerth

Doorwerth

Doorwerth dorp tussen Veluwe en nederrijn.

doorwerth stuwwal uitkijktoren kasteel doorwerth
vanuit de uitkijktoren op de stuwwal kijken over de nederrijn en kasteel doorwerth

Onnederlandse natuurschoon
Doorwerth is een dorp aan de zuidrand van de Veluwe waarvan het bestaan wordt gekarakteriseerd door kasteel Doorwerth. Dit ligt aan de nederrijn oorspronkelijk gebouwd op een eiland om tol te heffen.
Ideale omgeving voor natuurliefhebbers voor een fiets of wandeltocht. Het dorp ligt op de Arnhemse stuwwal dat grotendeels is omgeven door bos. De combinatie van heuvellandschap en bos geeft het een onnederlands gevoel. Baron van Brakell vondt het zelfs zo op Italië lijken dat hij er de weg die hij aanlegde in 1845 de Italiaanseweg noemde.

Trekpleister voor natuurliefhebbers
De afgelopen eeuwen is het dorp en buurdorpje Oosterbeek trekpleister geweest voor de burgerij uit de randstad. De landgoederen Duno, het Westerbouwing, Bato’s Wijk en Hartenstein zijn hier nog steeds getuigen van. Door de jaren heen zijn deze landgoederen van eigenaar gewisseld. Eigenaars die keer op keer hier wilde komen genieten van de rust en vergezichten.

In de 14e tot 18e eeuw was Heerlijckheid Doorwerth zelfstandig met een eigen rechterlijke macht. In de 18e eeuw onder franse bezetting vervallen deze rechten en wordt het samengevoegd met Renkum en Oosterbeek. In 1815 worden de heerlijckheid rechten door het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden hersteld en dan omgevormd tot gemeente. De gemeente blijft bestaan tot in 1923 deze opnieuw wordt samengevoegd met Renkum en Oosterbeek.

Doornweerd waterrijk en bosrijk oord.

De naam van Dorenwerth of Doornweerrd verteld zijn verhaal. Waarin “Doorn” water of bos betekend en “Weerd” Oord betekend.
De stuwwal in de ijstijd onstaan door schuivende massale ijsschotsen. Met dat het ijs smolt zijn de dalen die dit gebied doorkruisen gevormd.

Doorwerth, Dorenwert of Dorenwaard?

In de loop der eeuwen zijn er vele spellingen geweest van Doorenwert, Doirenwerdt, Doerenwerde en Dorenwaard. Met dat de Verenigde Nederlandse Koninkrijk het dorp in 1817 tot zijn gebied mocht noemen werd het als Doorwerth geregistreerd. De “h” werd er achter gezet omdat de toenmalige Heer van Doorwerth genaamd Bentinck uit engeland kwam en hij waarschijnlijk de engelse spelling volgde.

Doorwerth stuwwal italiaanseweg
Doorwerth stuwwal italiaanseweg onderweg naar Kasteel Doorwerth

Kasteel Doorwerth

Kasteel doorwerth
Kasteel doorwerth gezien vanuit de noord west kant

De allereerste bewoners van deze omgeving hebben zich gevestigd op een van de hoogste locaties van Doorwerth. Op het huidige Duno landgoed is nog steeds de vroegere Hunneschans te vinden. Dit was de strategische locatie waar de omwonende bescherming konden vinden. Vanuit hier had je uitzicht over de doorwaadbare plaats in de Nederrijn.
Later bouwden de nieuwe bewoners een houten toren op een eilandje met uitzicht op de Nederrijn. Dankzij het strategisch ligging kan hierdoor tol worden geïnd.
In geschriften genoemd vanaf 1260 toen het is belegerd en afgebrand door de Heer van Vianen.
Hierna is het kasteel doorwerth opnieuw gebouwd door Hendric van Doorweerd in steen als woontoren van 10 bij 15 meter met een omliggende gracht. Deze toren is nu terug te vinden als de huidige oostvleugel. In de loop der jaren is deze toren verder uitgebreid door de verschillende eigenaren.

In de oorlog 1944 is het kasteel grotendeels verwoest. Er volgde een grootschalige renovatie die 37 jaar heeft geduurd.
Het kasteel is tegenwoordig de trekpleister van de omgeving. Het is niet verwonderlijk want het staat trots langs de wegen die in de loop van de tijd zijn aangelegd om bij het kasteel te komen. Nu worden deze wegen door wandelaars fietsers en dagjesmensen gebruikt om het schouwspel van de Nederrijn, de stuwwal en de uiterwaarden te bewonderen. verder lezen

De oudste Robinia (Acacia) van Nederland
Opvallend op de binnenplaats van Kasteel Doorwerth staat de oudste Robinia van Nederland, Vermoedelijk in 1579 gepland ter gelegenheid van de totstandkoming van de Unie van Utrecht. Een ander variant van de herkomst verteld dat deze is gepland ter ere van de vrede van Nijmegen in 1678
De boom was waarschijnlijk een van drie toen deze geplant werd.

Tegenwoordig biedt het kasteel onderdak aan een restaurant, musea en regelmatig zijn er speciale evenementen op het terrein zoals het Oogstfeest in september. Bijzonder is dat je ook kan overnachten in het poortgebouw.

Musea
Het grootste gedeelte van het huidige Kasteel is ingericht door musea.
Museum de Veluwezoom bied expositieruimte aan verschillende kunststromingen die de omgeving van het Kasteel in beeld hebben gebracht. meer over museum Veluwezoom

Daarnaast is een permanente collectie die een beeld geeft van het leven in het Kasteel en de omgeving door de eeuwen heen. meer over het Jachtmuseum

Kasteel Cafe de Zalmen
In de voorburcht van het kasteel is café de Zalmen gevestigd. Hier kan je de lunch nuttigen die zo veel mogelijk met producten uit de moestuin van het kasteel is voorbereid. meer over restaurant de zalmen

Het dorp

Eeuwen heeft er een gehucht van enkele huizen aan de Fonteinalleen gestaan. In de oorlog worden de meesten huizen verwoest. Na de oorlog wordt het dorp herbouwd, nu op de stuwwal in plaats van aan de voet. De meeste van de wijken krijgen als uitgangspunt het gevoel van in het bos wonen te behouden. Vanuit bijna elk huis in het Dorp krijg je daarom het gevoel dat je in het bos leeft. Lees verder over het huidige dorp

Geschiedenis van het dorp

Eind 19e eeuw zijn er in de nederrijn vele romeinse bronzen objecten gevonden. De objecten die gedateerd worden uit de eerste eeuw na Christus tonen aan dat toen al dit gebied bewoond werd.
Naast de bewoning van het Kasteel is er sprake van een gehucht in 1817. Deze zou niet op huidige locatie van het dorp staan maar op de Fonteinallee. Geschiedenis van het dorp

De overige bewoning in zijn de welgestelden die de landgoederen Duno en de Westerbouwing kopen en beheren.

Het centrum

Rondom de van der Molenallee en de Mozartlaan is het huidige kleine centrum gevestigd.

Met twee supermarkten, meerdere restaurants, een tankstation en een apotheek heeft het het hoognodige. Voor de overige wensen biedt het stadscentrum van Arnhem op 25 minuten fietsen of 15 minuten met de auto alles wat het hart kan begeren.

Toerisme

Vanaf de 19e eeuw is dit een trekpleister voor toerisme en ondanks dat het een klein dorp is, bied het een goed welkom.

Het Fletcher Hotel-Restaurant in de wijk Kievitsdel biedt een zorgeloos verblijf.
Verder is er in het Kasteel de mogelijkheid om
in het Poortgebouw te overnachten.

Restaurants in Doorwerth
Meerdere restaurants bieden hun diensten aan zowel in het dorp als daarbuiten in Kievitsdel en in het Kasteel.

Bekijk alle restaurants in doorwerth

Bereikbaarheid

Het dorp is makkelijk te bereiken met de auto of openbaar vervoer.
Leuk om te weten: De geschiedenis van station wolfheze

Met de auto
Vanaf de A50 afslag Oosterbeek.

Reizen met de trein via Wolfheze of Oosterbeek
Vanuit Utrecht en Arnhem kunt u uitstappen op station Wolfheze of Oosterbeek daar kunt u bus 589 of 590 nemen.

Reizen met de trein naar Arnhem
Vanuit Arnhem centraal rijden de bussen 51 en 352 overdag elk 15 minuten.

Feiten en cijfers

Situering
Gemeente: Renkum
Provincie: Gelderland
Inwoners: 4887
(1 januari 2017, bron gemeente Renkum)